3 kwietnia 2025 roku odwiedziliśmy Szkołę Podstawową im. Jaworzniaków w Krzesimowie w powiecie świdnickim. Grupa uczniów i uczennic uczestniczyła najpierw w zajęciach teoretycznych, a później w 2,5 godzinnych zajęciach praktycznych w ruchu drogowym. Była to pierwsza w naszej historii praktyka na drogach pozamiejskich, przez co i trasa była rekordowa – uczniowie pokonali na rowerach blisko 12 km.
Dziś prawie nie było infrastruktury rowerowej, ale za to dużo ćwiczyliśmy na skrzyżowaniach: skręcanie w lewo ze znaku STOP, skręcanie w prawo, jazdę drogą z pierwszeństwem, jazdę jezdnią po małym rondzie i inne. Wszystko po to, by uczniowie potrafili bezpieczniej poruszać się na rowerze, w tym także w codziennej drodze do szkoły.
Zebranie grupy przed szkołą i rozdanie pomarańczowych kamizelek odblaskowych. Następnie omówienie zasad zajęć i ćwiczenia koordynacji ruchowej.
Ruszamy na trasę. Większość dróg miała tym razem charakter zamiejski, czyli inny niż te które mamy na co dzień w miastach. Tu postój i omówienie znaczenia znaku B-31, mówiącego że na zawężonym odcinku drogi pierwszeństwo ma pojazd z naprzeciwka.
Kolumna rowerzystów porusza się na zasadach ogólnych i skręca w prawo w drogę poprzeczną. Uczniowie przed skrętem wystawiają rękę sygnalizując manewr.
Pierwsze ćwiczenie indywidualne obejmowało dwa skręty w lewo ze znaku STOP, dwa skręty w prawo z drogi z pierwszeństwem oraz dwa zawracania. Tu uczeń najpierw obejrzał się za siebie, później zasygnalizował manewr lewą ręką i dojechał do osi jezdni, zatrzymując się przed linią STOP. Później obserwował drogę główną i czekał, aż przejadą wszystkie pojazdy. W oddali widać innego ucznia, który wykonuje podobny manewr w przeciwnym kierunku.
To samo skrzyżowanie. Większy ruch na drodze sprawił, że uczennica i uczeń zjechali się przed linią STOP. Oboje stoją, mając w poprawny sposób ułożone nogi – jedna na ziemi, druga na pedale w stanie gotowości do jazdy.
Uczniowie po wykonaniu skrętu w lewo zjeżdżają do prawej strony jezdni i już po chwili sygnalizują ręką skręt w prawo.
Zanim jednak uczniowie przystąpią do ćwiczenia lewoskrętów, zatrzymujemy się grupą przed skrzyżowaniem. Zostawiamy rowery i idziemy na oba skrzyżowania, omawiając dokładnie sposób w jaki należy się poruszać. Później dwukrotnie pokazujemy poprawnie wykonany manewr i zaczynamy ćwiczenie indywidualne, wypuszczając uczniów w odstępach czasu.
Na bocznych drogach ruch jest mały, więc jedziemy do leżącej kilka kilometrów dalej Mełgwi.
Nawet gdy jazda rowerem to po prostu transfer pomiędzy punktami ćwiczeń, jest to mimo wszystko ruch (a ruch to zdrowie) oraz trening kondycyjny.
Na drogach poza obszarem zabudowanym zwykle pierwszeństwo przejazdu określają znaki A-6a/b/c/d/e, a nie D-1.
Przed nami kolejne skrzyżowanie ze znakiem STOP. Robimy krótką przerwę na przypomnienie elementów z poprzedniego ćwiczenia.
W Mełgwi również nie ma zbyt wielu skrzyżowań, ale za to w samym centrum jest małe rondo. Zatrzymaliśmy się więc przy bocznym wlocie, a grupa poszła na skrzyżowanie, by zobaczyć w jaki sposób należy się na nim poprawnie i bezpiecznie poruszać.
Indywidualne ćwiczenie na rondzie. Uczniowie już przed wjechaniem na rondo mieli za zadanie zjechanie na środek pasa ruchu, tak by bezpośrednio z niego wjechać na środek pasa wokół ronda.
Jazda środkiem pasa na rondzie jest podstawowym sposobem ochrony przed nieuprawnionym wyprzedzaniem przez samochody – dzięki temu uczniowie fizycznie blokują sobą i rowerem możliwość wyprzedzania.
Uczennica po przejechaniu 3/4 ronda szykuje się do jego opuszczenia. Najpierw wystawi prawą rękę, a potem zacznie zjeżdżać do prawej strony. Mimo iż na rondzie uczniowie mieli pierwszeństwo przejazdu, to ich zadaniem była także obserwacja bocznych podporządkowanych wlotów, by w razie zagrożenia zareagować.
Na zdjęciach jest mało pojazdów, ale samo skrzyżowanie w tym czasie było dosyć ruchliwe, w tym także z udziałem pojazdów dostawczych i mniejszych ciężarowych.
Jedyny krótki odcinek infrastruktury rowerowej na całej trasie, czyli droga dla pieszych i rowerów.
Zatrzymujemy się i przez ulicę omawiamy czym jest droga wewnętrzna (ale także i strefa ruchu) i jak się one mają do zasad pierwszeństwa przejazdu.
Dojechaliśmy także na skrzyżowanie typu T z ustalonym pierwszeństwem, ale bez oznakowania liniami środkowymi.
Kolejne ćwiczenie indywidualne, obejmujące kolejno:
– skręt w lewo z drogi z pierwszeństwem
– nawracanie
– skręt w lewo z drogi podporządkowanej ze znakiem STOP
– nawracanie
– jazda na wprost drogą z pierwszeństwem
– nawracanie.
Tu uczeń skręca w lewo, kierowca ustępuje mu pierwszeństwa, a zanim inny uczeń dopiero dojeżdża do skrzyżowania.
Jednym z ważniejszym elementów ruszania na rowerze (zwłaszcza na skrzyżowaniach) jest poprawny układ nóg i korb. By móc dynamicznie ruszyć, trzeba ustawić korby do przodu i w górę, a przerzutki na lżejszym biegu, tak by nie urwać łańcucha w razie np. ruszania pod górkę.
Ale zanim ruszyliśmy na praktykę, to odbyły się 90 minutowe zajęcia teoretyczne.
W prezentacji dla uczniów omawiamy wiele elementów związanych z ruchem rowerowym, w tym transport zrównoważony, przepisy prawa, zasady bezpieczeństwa, jazdę przy złej pogodzie, w zimie, ale także i parkowanie roweru.
Szkoły zainteresowane przeprowadzeniem zajęć praktycznych lub teoretycznych zapraszamy do kontaktu:
https://edukacjarowerowa.pl/nowefio
Projekt Fundacji Mobilności Aktywnej pt. „Edukacja rowerowa 2.0. Kampania na rzecz poprawy bezpieczeństwa dzieci w ruchu drogowym” sfinansowano ze środków Rządowego Programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich NOWEFIO na lata 2021–2030
